Wat is een slaapstoornis

Wat is een slaapstoornis?

Slapen is voor iedereen anders. Er zijn geen standaardnormen voor “genoeg slaap”. De ene persoon kan bij een bepaald slaapritme vinden dat hij prima slaapt, terwijl een ander in een vergelijkbare situatie vindt dat hij een slaapprobleem heeft. Over het algemeen kun je zeggen dat er sprake is van een stoornis wanneer de patiënt overdag hinder ondervindt van te weinig slaap, zoals vermoeidheid, slaperigheid en concentratieproblemen overdag.
De symptomen Je kunt op verschillende manieren last hebben van een slaapstoornis. Problemen met inslapen komen vaak voor, maar ook kan doorslapen het probleem zijn, inslapen lukt wel maar je bent meerdere keren per nacht wakker. Dan is er nog het probleem van te vroeg wakker worden, niet het gevoel hebben genoeg uitgerust te zijn.

De oorzaken

Er zijn veel oorzaken te bedenken voor deze stoornis. Die kunnen liggen in je persoonlijke omstandigheden. Heb je veel last van stress of angst, pieker je veel, dan kan dat je slaap ernstig belemmeren. Dan zijn er ook nog specifieke aandoeningen die ervoor kunnen zorgen dat je slecht slaapt, zoals slaapapneu (verkeerd ademhalen tijdens de slaap) en het syndroom van rusteloze benen tijdens het slapen.
Behalve deze medische en psychische redenen zijn er ook andere factoren die het inslapen en doorslapen kunnen belemmeren. Je slaapritme kan ontregeld worden doordat je bij voorbeeld in ploegendienst werkt en daardoor op onregelmatige tijden “moet” slapen en ook op momenten dat je hersenen registreren dat dit eigenlijk nu niet de bedoeling is. Overdag slapen druist in tegen de “biologische klok” van mensen en dit kan problemen opleveren. Dan is er natuurlijk nog de overbekende “jetlag”, slaapstoornis die optreedt wanneer je een (vlieg)reis maakt naar een andere tijdzone en je lichaam zich daar op moet instellen. Voor het werken in ploegendiensten en de hinder van een jetlag geldt uiteraard ook dat de ene persoon daar veel minder last van heeft dan de andere.

Wat kun je er aan doen?

Heb je last van slaapproblemen, of spreek je zelfs van een stoornis, dan zijn er aandachtspunten waar je op kunt letten om het probleem mogelijk op te lossen. Drink na 18.00 uur geen dranken meer waar cafeïne in zit, zoals koffie, thee en cola. Zorg dat je de dag afbouwt, door minimaal een uur voordat je naar bed gaat geen lichamelijke of geestelijke inspanning meer te hebben. Televisie kijken of lezen voor het slapengaan kan helpen met inslapen, maar doe dit niet langer dan een half uur. Verder is het belangrijk om regelmatige bedtijden aan te houden. Sta iedere (werk)dag ongeveer op hetzelfde tijdstip op. Beperk uitslapen in het weekend tot maximaal twee uur. Alcohol vlak voor het naar bed gaan kan het inslapen bemoeilijken, een “slaapmutsje” nemen is dan ook vaak geen oplossing. Alcohol op zich kan geen kwaad, maar beperk dit tot maximaal 2 glazen, verdeeld over de avond.

Als ik toch niet kan slapen?

Wanneer je niet kunt inslapen of halverwege de nacht wakker wordt, sta dan op wanneer je langer dan een half uur wakker ligt. Doe iets om je te ontspannen, TV kijken of lezen is een goede manier om je te ontspannen. Ga weer naar bed en probeer opnieuw om in te slapen. Lukt dat niet, herhaal dan het ritueel van opstaan en even een half uurtje iets doen om je gedachten te verzetten.

Naar de dokter

Wanneer slaapstoornissen een dusdanig groot probleem zijn en ze je leven in zeer negatieve manier beïnvloeden is het tijd om naar de huisarts te gaan. Die kan samen met jou bekijken wat mogelijk de oorzaak is van je slaapprobleem. Hij kan je medicijnen voorschrijven, maar deze zullen altijd voor beperkte tijd worden gegeven om verslaving te voorkomen. Slaappillen zijn dus echt een tijdelijke oplossing. Als het slaapprobleem ook na langere tijd niet verbetert kan de huisarts je doorverwijzen naar een specialist.